السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
171
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
همراه كردن گونهء نخست از ضميمه به نيّت تقرب به خداوند ، بنابر قول برخى به صحّت نماز زيان نمىرساند و عبادت با آن صحيح است . 1 اين قول به ظاهر كلمات اكثر فقها نسبت داده شده است . 2 در مقابل ، گروهى آن را موجب بطلان عبادت دانستهاند . 3 البته محل اختلاف ، ضميمهء جايزى است كه در اصل عمل دخيل باشد ؛ اما ضميمهاى كه در برگزيدن بعضى افراد عمل بر بعضى ديگر دخيل است ، مانند اختيار وضو با آب گرم بر وضو با آب سرد به جهت سردى هوا ، بدون شك براى عبادت زيانآور نيست ؛ زيرا داعى و انگيزه بر اصل عمل قصد قربت مىباشد ، نه گرم شدن ؛ هرچند ترجيح و اختيار وضو با آب گرم بر وضو با آب سرد به داعى گرم شدن باشد . 4 همراه كردن ضميمه از نوع دوم بنابر قول مشهور موجب بطلان عبادت است . 5 ضميمه كردن نوع سوم ، به عبادت ضرر نمىرساند و عبادت با آن صحيح است . 6 ضميمه در مال زكوى : از شرايط تعلق زكات به مالى ، رسيدن آن به حد نصاب است ؛ ليكن در رسيدن به حد نصاب شرط است كه اموال از آنِ يك فرد باشد ، هرچند از چند نقطه فراهم آمده و ضميمهء يكديگر شده باشند ، مانند اينكه كسى در چند محل دور از هم زمينهاى كشاورزى دارد و در آنها گندم مىكارد كه اگر گندم يك محل به حد نصاب نرسد ، ليكن با ضميمهء گندم زمينهاى ديگر به حد نصاب برسد ، زكات به آن تعلق مىگيرد . 7 اما اموال دو نفر ضميمه نمىشود ، هرچند اموال ، آميخته به هم باشند ؛ از اين رو ، در اموال آميختهء مشترك ميان دو يا چند نفر بايد سهم هر يك از شركا به حد نصاب برسد تا زكات بدان تعلق گيرد . 8 ضميمه در معامله : از شرايط صحّت معامله ، معلوم بودن عوض و توانايى بر تحويل آن است . بنابر اين ، در صورت مجهول بودن عوض ، مانند ماهى در دريا و شير در پستان ، يا عدم امكان تحويل آن ، همچون پرنده در هوا و بردهء فرارى ،